پروپانول چیست؟

پروپانول یک الکل اولیه است که در بین چهار الکل اول آلیفاتیک در رتبه سوم قرار دارد. این ماده با نام‌های پروپان-1-اول، 1-پروپیل الکل، ان-پروپیل الکل، ان-پروپانول و گاهی اوقات به صورت‌های PrOH یا n-PrOH نیز شناخته می‌شود. پروپانول مایعی بی‌رنگ بوده که قابلیت اختلاط بسیار بالایی در حلال‌های مختلف از جمله آب، گلیکول‌ها، کتون‌ها، الکل‌ها، آلدهیدها، اترها و هیدروکربن‌های آلیفاتیک دارد.

همانطوری که در تصویر فوق مشخص است، فرمول مولکولی پروپانول CH3CH2CH2OH یا CH3(CH2)2OH یا به صورت C3H8OH می باشد. وزن مولکولی آن 60.069 گرم بر مول است.

ساخت و کاربردهای پروپانول

گوستاو سی‌بی‌چانسل اولین کسی بود که پروپانول را کشف کرد. او پروپانول را در سال 1853 با روش تقطیر جزئی روغن گازوئیل به دست آورد. این ماده همچنین به عنوان محصول فرعی فرایند تخمیر سیب‌زمینی یا غلات تولید می‌شود. هدف فرایندهای مذکور تولید اتانول و اسیدهای آمینه بوده که پروپانول هم در طی این فرایندها به عنوان محصول فرعی تولید می‌شود. شایان ذکر اینکه، پروپانول به طور طبیعی به عنوان محصول جانبی در طی بسیاری از فرآیندهای تخمیر شیمیایی از جمله تقطیر روغن فوزل تشکیل می‌شود  اما نمی‌توان این روش تولید را به عنوان منابع مهم تولید پروپانول دانست.

پروپانول مایعی شفاف و با ویسکوزیته کم، خنثی و بی‌رنگ با بوی تند است. نقطه انجماد این ماده -126 درجه سانتی‌گراد و نقطه اشتعال آن 22 درجه سانتی‌گراد است. دمای خود اشتعال آن 371 درجه سانتی‌گراد است. بخارات این مایع از هوا سنگین‌تر بوده و در صورت تماس با آن، چشم‌ها، بینی و گلو تحریک می‌شود. چگالی این ماده تقریباً 6.5 پوند در گال است. پروپانول یک ایزومر دارد. ایزومر نرمال پروپانول ( اتم‌های موجود در پروپانول با آرایش متفاوت) ایزوپروپانول یا 2-پروپانول ، با فرمول مولکولی CH3CHOH CH3 است. ساختار این ماده در تصویر زیر نشان داده شده است.

ساخت و ذخیره‌سازی:

پروپانول با استفاده از  فرایند هیدروژناسیون کاتالیستی پروپیونالدئید تولید می‌شود. پروپیونالدئید معمولاً از طریق فرآیند اکسو یا هیدروفرمیلاسیون اتیلن با استفاده از مونوکسید کربن و هیدروژن و در حضور کاتالیزوری مانند کمپلکس رودیوم یا اکتا کربونیل کبالت تولید می‌شود. واکنش‌های شیمیایی این فرایند در زیر آورده شده است:

یک روش تهیه آزمایشگاهی سنتی پروپانول شامل واکنش n-پروپیل یدید با اکسید نقره مرطوب است.

پروپانول باید در زیر نیتروژن ذخیره و نگهداری شود. دمای نگهداری این ماده نباید بیش از 40 درجه سانتیگراد باشد. در چنین شرایط ایده آلی، پایداری یا ماندگاری این ماده از 12 الی 14 ماه قابل انتظار است.

این ماده معمولاً در محیط‌های خشک، خنک و دارای تهویه مناسب به دور از عوامل اکسید کننده، نور مستقیم خورشید، گرما و حتی شعله‌های باز ذخیره می‌شود.

حلال‌هایی مانند پروپانول در ظروف درام دار مانند مخازن ایزو ساخته شده از آلومینیوم، فولاد ضد زنگ و فولاد کربنی ذخیره می‌شوند.

خواص شیمیایی پروپانول

به طور کلی واکنش‌هایی که ماده پروپانول در آن ها شرکت کرده در تصویر زیر نشان داده شده است.

با توجه به تصویر فوق می‌توان گفت که این ماده را می‌توان به آلکیل هالید تبدیل کرد. به عنوان مثال، بر اثر واکنش فسفر قرمز و ید با ماده پروپان – 1- ال، ماده نرمال پروپیل یدید با بازده 80 درصد تولید می‌شود. حال آنکه پروپانول در حضور PCl3 همراه با ZnCl2 ماده نرمال پروپیل کلرید تولید می‌کند. واکنش با اسید استیک در حضور کاتالیزور H2SO4 تحت شرایط استریفیکاسیون فیشر، پروپیل استات می‌دهد، درحالی‌که رفلکس کردن پروپانول در طول شب با اسید فرمیک به تنهایی می‌تواند پروپیل فرمات را با بازده 65 درصد تولید کند. واکنش‌های دیگر این ماده در تصویر فوق نشان داده شده است.

موارد مصرف پروپانول:

پروپانول به دلیل مشخصاتی که داراست، موارد استفاده بسیاری دارد. تعدادی از این مشخصات عبارتند از:

• اختلاط پذیری،
• اشتعال پذیری بالا
• اثرات آن بر بدن انسان.

برخی از کاربردهای این ماده برجسته تر هستند که از آن جمله می‌توان به استفاده :

• به عنوان حلال
• استفاده پزشکی
• لوازم آرایشی
• سوخت

نام برد.

استفاده از پروپانول به عنوان حلال / واسطه:

پروپانول به عنوان حلال و محصول میانی استفاده می‌شود. پروپانول بوی ملایم‌تر و مطبوع‌تری نسبت به الکل‌های با زنجیره کربنی بزرگتر دارد و تمایل به جذب آب این ماده نسبت به الکل‌های کوچک‌تر کمتر است.

به عنوان یک حلال، پروپانول عمدتا در جوهرهای چاپ، به ویژه جوهر فلکسوگرافی استفاده می‌شود. در فرایند تولید چسب، پروپانول به عنوان ماده واسطه عمل می‌کند.

پروپانول در صنایع پوشش به عنوان یک الکل نیمه فرار برای بهبود خواص خشک کنندگی استفاده می‌شود، به عنوان مثال از این کاربردها می‌توان به استفاده در ساخت رنگ‌های رزین آلکیدی و رنگ‌های رسوب الکتریکی اشاره کرد.

پروپانول همچنین به عنوان مایع یخ زدای و نیز به عنوان عامل استخراج استفاده می‌شود. پروپانول به راحتی استرها و اترها را تشکیل می دهد که بیشتر آنها ارزش تجاری بالایی دارند.

معمولاً پروپانول خود به عنوان یک حلال و یا برای تولید حلال‌های دیگر مانند ضد یخ، فرمولاسیون لاک، صابون، محلول‌های رنگ، عامل تمیز کننده پنجره و مواد دیگر استفاده می‌شود. پروپانول به عنوان یک واسطه شیمیایی در فرآیند ایجاد هالیدها، پروپیل آمین ها و پروپیل استات و بسیاری از مواد شیمیایی دیگر عمل می‌کند.

کاربرد پروپانول در پزشکی:

پروپانول همچنین در تولید تعدادی از داروها و نیز به عنوان ضد عفونی کننده استفاده می‌شود. پروپانول چه به صورت محلول و چه به صورت دستمال مرطوب به منظور ضدعفونی کننده‌های دست استفاده می‌شود. علاوه بر این، پروپانول اغلب در محصولات استنشاقی به جای اتانول بیشتر در نبولایزر کاربرد دارد.

n-پروپیل الکل می‌تواند باعث ایجاد کاهش خفیف عملکرد سیستم عصبی مرکزی شود و بنابراین به عنوان داروی تسکین درد عمل کند.

قرص پروپانول برای درمان، کنترل، پیشگیری و بهبود آریتمی‌های فوق بطنی استفاده می‌شود.

پروپانول همچنین در تولید علف‌کش‌ها و حشره‌کش‌ها استفاده می‌شود.

استفاده پروپانول در لوازم آرایشی:

پروپانول اغلب مواد تشکیل دهنده اصلی در بسیاری از انواع مختلف لوازم آرایشی است. پروپانول به دلیل خاصیت خورندگی بسیار کمی که دارد به عنوان پاک‌کننده ناخن‌های اکریلیک (ناخن‌های مصنوعی) و نیز لاک ناخن استفاده می‌شود. رد پای این ماده در تولید صابون‌ها و محصولات مراقبت از مو مشهود است. این ماده همچنین در ضدعفونی‌کننده دست و نیز مرطوب‌کننده‌ها استفاده می‌شود.

سوخت‌ها:

پروپانول مایعی بسیار قابل اشتعال بوده و درجه خطر آتش سوزی این ماده 2 است. پروپانول دارای عدد اکتان بالایی است و استفاده از این ماده به عنوان سوخت در موتورهای احتراق داخلی مناسب است. با این حال، فرایند تولید پروپانول و تبدیل آن به سوخت معمولی بسیار گران است، به همین علت از این ماده به عنوان سوخت استفاده نمی‌شود.

کاربرد اصلی پروپانول استفاده به عنوان حلال است، اما سایر کاربردها و مصارف پروپانول به طور قابل توجهی در نقاط مختلف جهان در حال رشد است.

امنیت

تصور می‌شود که پروپان-1-اول از نظر اثراتی که بر بدن انسان دارد شبیه اتانول است، اما اثرات این ماده بر بدن 2 تا 4 برابر قوی تر است. LD50 (دوز کشنده) خوراکی این ماده در موش‌ها 1870 میلی‌گرم بر کیلوگرم است و این میزان در مقایسه با اتانول بسیار کمتر بوده و این نشان دهنده بالا بودن میزان سمیت این ماده برای بدن است. این ماده در بدن به اسید پروپیونیک متابولیزه می‌شود.

دوز کشنده LD50) ) مقدار ماده بلعیده شده‌ای است که 50 درصد نمونه آزمایشی را می‌کشد. این کمیت بر حسب میلی‌گرم بر کیلوگرم یا میلی‌گرم ماده به ازای هر کیلوگرم وزن بدن بیان می‌شود.

قیمت و خرید پروپانول

انواع مختلف پروپانول آزمایشگاهی و صنعتی با درجه خلوص متفاوت در فروشگاه اینترنتی جویاشیمی موجود است. شما می‌توانید از شرایط خرید پروپانول استفاده کنید و این ماده را به صورت آنلاین سفارش دهید. خرید پروپانول به صورت آنلاین و حضوری با ثبت سفارش شما ارائه می‌شود. برای سفارش پروپانول با مناسب‌ترین قیمت، با شماره‌های زیر تماس بگیرید: