بوراکس چیست؟

بوراکس ماده‌ی معدنی با فرمول مولکولی (borax formula) Na₂B₄O₇.nH₂O با وزن مولکولی 381.4 g/mol یکی از مهم ترین ترکیبات یونی برم بوده که درون حلال‌های قطبی از جمله اتانول، آب و… حل می‌گردد.

تصویر پودری بوراکس

این ماده با نام‌های مختلفی از جمله بورات سدیم، سدیم تترابورات و یا دی سدیم تترابورات شناخته می‌شود. فرمول ساختاری بوراکس در زیر نمایش داده شده است.

فرمول ساختاری بوراکس

گاهی اوقات مردم، بوراکس و اسید بوریک را که دارای خواص مشابهی است، اشتباه می‌گیرند. لذا در این نوشته سعی بر این است که علاوه بر ماده شیمیایی بوراکس، بوریک اسید نیز به طور کامل بحث و بررسی شود، تا بتواند نوشته ارزشمندی جهت آگاهی خوانندگان در خصوص شناخت و تفاوت کامل این دو ماده شیمیایی باشد.

اسید بوریک چیست؟

اسید بوریک، اسیدی ضعیف بوده که دارای نام‌های متفاوت بورات هیدروژن، اسید بوراسیک و نیز اسید ارتوبوریک است. برخی از رفتارهای این ماده نسبت به بعضی واکنش‌های شیمیایی نشان می‌دهد که این مولکول دارای سه مرکز اسیدی برونشتد است. فرمول مولکولی اسید بوریک H₃BO₃ (یا B(OH)₃ ) که گاهی به صورت بلورهای بی‌رنگ یا پودری سفیدرنگ بوده است در آب حل می‌شود. هنگامی که این ماده به عنوان یک ماده معدنی ظاهر شود، ساسولیت (sassolite) نامیده می‌شود.

اسید بوریک عمدتاً در حالت آزاد در برخی مناطق آتشفشانی، همچون منطقه توسکانی ایتالیا، جزایر لیپاری و ایالات نوادا در ایالات متحده یافت می‌شود. در این آتشفشان‌ها، مواد مذاب مخلوط با بخار از شکاف‌های موجود در زمین ایجاد می‌گردد. این ماده همچنین به عنوان یکی از مواد تشکیل دهنده بسیاری از مواد معدنی طبیعی مانند بوراکس، بوراسیت، اولکسیت (بوروناتروکلسیت) و کلمانیت یافت می‌شود. اسید بوریک و نمک‌های آن در آب دریا وجود دارد. این ماده در گیاهان و تقریبا در همه میوه‌ها نیز یافت می‌شود.

اسید بوریک اولین بار توسط ویلهلم هومبرگ از گیاه بوراکس، تهیه شد و نام آن را sal sedativum Hombergi به معنی “نمک آرام بخش هومبرگ” گذاشتند. با این حال، بورات‌ها، از جمله اسید بوریک، از زمان یونانیان باستان برای تمیز کردن، نگه‌داری مواد غذایی و سایر فعالیت‌ها استفاده می‌شده است. در ادامه موارد استفاده اسید مذکور به طور کامل توضیح داده خواهد شد.

ساختار مولکولی و بلوری اسید بوریک

سه اتم اکسیژن یک هندسه مثلث مسطح را در اطراف بور تشکیل می‌دهند. طول پیوند B-O حدود 136 پیکو متر و O-H حدود 97 پیکومتر است. گروه نقطه‌ای مولکولی آن C_3h می باشد.

اسید بوریک بلوری از لایه‌های مولکولی B(OH)₃ تشکیل شده است که توسط پیوند‌های هیدروژنی به طول 272 پیکومتر نگه داشته شده است.

فرمول ساختاری اسید بوریک

مشخصات اسید بوریک

اسید بوریک در آب جوش حل می‌شود. هنگامی که این ماده تا دمای 170 درجه سانتی گراد حرارت داده شود، یک مولکول آب از دست داده و تبدیل به اسید متابولیک (HBO₂) می‌گردد.

H₃BO₃ → HBO₂ + H₂O

اصطلاح اسید بوریک ممکن است به هر یک از این ترکیبات اشاره داشته باشد. گرم شدن تا حدود 330 درجه سانتی گراد منجر به تشکیل تری اکسید بور می‌شود.

H₂B₄O₇ → 2 B₂O₃ + H₂O

تفسیرهای متناقضی برای توجیه منشا اسیدیته محلول‌های آبی اسید بوریک وجود دارد. طیف سنجی رامان محلول‌های کاملا قلیایی اسید بوریک حضور ^–B(OH) را در آب نشان می‌دهد.

B(OH)₃ + H₂O ⇌ B(OH)₄^– + H⁺ (K = 7.3×10−10; pK = 9.14)

یا به طور صحیح‌تر در محلول آبی به صورت زیر نشان داده می‌شود:

B(OH)₃ + 2 H₂O ⇌ B(OH)_4⁻ + H₃O⁺

اگر غلظت بور بیش از mol/L 0.025 باشد، آنیون‌های پلی بورات با pH بین 7-10 تشکیل می‌شوند. شناخته‌شده‌ترین یون “تترابورات” است که در ماده معدنی بوراکس یافت می‌شود:

4[B(OH)₄]⁻ + 2 H⁺ ⇌ [B₄O₅(OH)₄]²⁻ + 7 H₂O

روش‌های تهیه بوراکس

بوراکس را می‌توان به روش‌های مختلفی و به حالت‌های جامد و مایع تولید کرد. باید توجه داشت که طرز تهیه این ماده به این دو حالت با هم کاملا متفاوت است. یکی از کاربردهای بسیار مهم بوراکس استفاده از این ماده در تولید اسلایم است. که در ادامه به طور کامل توضیح داده می‌شود.

طرز تهیه اسید بوریک از بوراکس

اسید بوریک بر اثر واکنش بوراکس (سدیم تترابورات دکا هیدرات) با یک اسید معدنی همچون اسید هیدروکلریک طی واکنش زیر تولید می‌شود.

Na₂B₄O₇·10H₂O + 2 HCl → 4 B(OH)₃ [or H₃BO₃] + 2NaCl + 5 H₂O

این ماده همچنین به عنوان محصول جانبی واکنش هیدرولیز تری‌هالید‌های بور و و دی بوران تولید می‌گردد.

B₂H₆ + 6 H₂O → 2 B(OH)₃ + 6 H₂

BX₃ + 3 H₂O → B(OH)₃ + 3 HX (X = Cl, Br, I)

آیا می‌دانید؟

بوراکس‌ها دارای انواع مختلفی بوده که تعداد مولکول‌های آب موجود در ساختار‌های آن با هم متفاوت است. انواع بوراکس عبارتند از:

بوراکس بی آب یا سدیم تترابورات (Na₂B₄O₇)
بوراکس پنتا هیدرات (Na₂B₄O₇5H₂O)

کیسه پنتا بوراکس

بوراکس دکا هیدرات (Na₂B₄O₇10H₂O)

کیسه بوراکس دکا هیدرات

بوراکس می‌تواند به حالت مایع یا جامد (پودری) وجود داشته باشد که هر کدام می‌تواند موارد استفاده متفاوتی داشته باشد. از جمله این موارد استفاده بوراکس مایع در ساخت اسلایم اشاره کرد. در ادامه کاربرد‌های بوراکس کامل توضیح داده شده است.

کاربرد بوراکس

بوراکس به تنهایی کاربردهای زیادی دارد و بیشتر به عنوان جزئی در تولید محصولات دیگر استفاده می‌شود. در اینجا برخی از موارد استفاده از پودر بوراکس بدون آب و نیز آب‌دار در زیر آورده شده است:

استفاده در ضد قارچ‌ها
استفاده در علف‌زدا‌ها
استفاده در خشک کن‌ها
به منظور تقویت‌کننده پودر لباسشویی
استفاده به عنوان عامل نرم کننده آب
افزودنی غذایی به عنوان ماده نگهدارنده (در برخی کشورها ممنوع است)
استفاده در محلول‌های بافر
استفاده در بازدارنده‌های شعله
استفاده در محصولات سفیدکننده دندان
استفاده در شیشه، سرامیک و سفال
استفاده در لعاب مینا
پیش ماده در تهیه بوریک اسید
استفاده در پروژه‌های علمی همچون آتش سبز رنگ، لجن و نیز کریستال بوراکس
استفاده در محصولات آرایشی و بهداشتی

بوراکس در محصولات آرایشی و بهداشتی، به عنوان امولسیون کننده، ماده نگهدارنده برای مرطوب کنندگی محصولات، کرم‌ها، شامپو‌ها، ژل‌ها، لوسیون‌ها استفاده می‌شود.

محلول بافر حاوی بوراکس

علاوه بر این‌ها، بسیاری از بوراکس در تهیه محصولات خانگی و از جمله صابون و مواد شوینده استفاده می‌کنند. امروزه، مواد تشکیل‌دهنده جدیدی جایگزین استفاده از بوراکس در پاک کننده‌ها و مواد آرایشی و بهداشتی شده است.

پودر ماشین لباسشویی حاوی بوراکس

یکی دیگر از موارد کاربردهای بوراکس، استفاده از این ماده در ساخت اسلایم است. اسلایم ماده ای است که بچه‌ها از بازی کردن با آن لذت می برند.

اسلایم

کاربردهای دیگر بوراکس عبارتند از:

درمان کپک گیاهی
کشتن و از بین بردن حشرات
از بین بردن سختی آب
استفاده به منظور خنثی کردن بو

تولید کنندگان بعضی اوقات برای جلوگیری از رشد جلبک و یا کند کردن آن در محصولات آرایشی همچون شامپو و صابون‌های مایع از بوراکس استفاده می‌کنند. در برخی از محصولات آرایشی، تولید کنندگان از بوراکس به عنوان امولسیون کننده استفاده می‌کنند.

از دیگر موارد استفاده بوراکس می‌توان به استفاده از این ماده در صنایع شمع سازی، آهنگری، ذوب طلا و کشاورزی نام برد. اما آیا استفاده بوراکس بی‌خطر است؟ این موضوع به طور کامل در ادامه توضیح داده خواهد شد.

اسلایم چیست؟

اسلایم یک محصول در رده اسباب‌بازی است که اولین بار توسط شرکت متل ساخته شد. این محصول برای اولین بار در فوریه ۱۹۷۶ به بازار معرفی شد.

اسلایم

اسلایم انواع مختلفی دارد که عبارتند از: اسلایم پفکی، خامه‌ای، کهکشانی، آدامسی، کره‌ای، اسفنجی .

روش‌های ساخت اسلایم

روش‌های تولید اسلایم، متفاوت بوده، به عبارتی، می‌توان آن را از مواد اولیه متفاوتی تهیه کرد. روش‌های متفاوت تولید و ساخت اسلایم در زیر آورده شده است:

ساخت اسلایم با استفاده از بوراکس یا بدون بوراکس
ساخت اسلایم با شامپو‌های مختلف صحت، فیروزه، گلرنگ، شبنم، شامپو بچه، برزک و…
ساخت اسلایم با چسب چوب
ساخت اسلایم با خمیر دندان
ساخت اسلایم با مایع دستشویی
ساخت اسلایم با شامپو و نمک
ساخت اسلایم با شامپو و خمیر دندان
ساخت اسلایم با شامپو و شکر
ساخت اسلایم با بوراکس و مایع ظرفشویی، دستشویی و یا لباسشویی

در ادامه روش تولید اسلایم از چسب و بوراکس خلاصه توضیح داده شده است.

مواد لازم به منظور تهیه اسلایم از چسب و بوراکس

چسب المر (Elmer) یا هر نوع چسب سفید رنگ
دو عدد فنجان یک بار مصرف
رنگ غذایی به دلخواه خودتان
آب
پودر بوراکس (در بیشتر فروشگاه‌های مواد غذایی بزرگ وجود دارد)
یک قاشق پلاستیکی (برای همزدن)
یک قاشق غذا خوری (برای اندازه گیری)

روش ساخت اسلایم از چسب و بوراکس

یک فنجان کوچک را با آب پر کرده و یک قاشق از پودر بوراکس را اضافه کنید. مخلوط حاصل را هم زده و سپس مدتی آن را کنار بگذارید.
فنجان دیگر را با حدود 1 اینچ (2.5 سانتی متر) چسب مایع پر کنید.
سه قاشق غذا خوری (حدود 20 میلی لیتر) آب به چسب اضافه کنید و هم بزنید.
چند قطره از رنگ غذایی به مخلوط حاصله اضافه کرده سپس هم بزنید تا خوب مخلوط شود.
حالا قسمت جالب! یک قاشق غذا خوری از محلول بوراکس را که قبلا درست کرده اید اضافه کنید و هم بزنید. فرم اسلایم را تماشا کنید!
بعد از اینکه فرم‌های اسلایم ایجاد شد اجازه دهید حدود 30 ثانیه بماند. سپس قاشق را از آن خارج کرده و با دست ورم دهید.

نکته: به هنگامی که با اسلایم بازی می‌کنید، اسلایم خود را درون یک کیسه پلاستیکی محکم بسته و آن را از پرزهای موکت و موهایی که ممکن است وارد اسلایم شود، دور نگه دارید.

اسلایم چگونه کار می‌کند؟

اسلایم، پلیمری منحصر به فرد است؛ زیرا می‌توان گفت ویژگی هر دو حالت ماده جامد و مایع را داراست. به عبارت دیگر، این ماده می‌تواند همانند مایع، شکل ظرف را به خود بگیرد و همانند یک جامد میتوان آن را در دست گرفت. همانطوری که می دانید، مولکول‌های جامد به هم چسبیده‌اند، حال آنکه مولکول‌های مایع از هم جدا می‌شوند و پخش می‌شوند (قطره‌ها). مولکول‌های پلیمر همانند زنجیر به هم زنجیر شده‌اند و می‌توانند کشیده یا خمیده شوند. این خاصیت باعث خاص بودن آن‌ها می‌شود. نوارهای لاستیکی، بطری‌های پلاستیکی نوشابه، زیره کفش‌های کتانی و حتی آدامس همگی از انواع پلیمر‌ها هستند. پلیمری که درست کرده‌اید باید در کیسه‌های پلاستیکی مهر و موم شده‌ای نگه داشته شود مخصوصا وقتی با آن بازی نمی‌کنید. همچنین، حتما یادتان باشد که این ماده را از کودکان خردسال یا حیوانات خانگی که ممکن است آن را همانند غذا ببینند، دور نگه دارید.

آیا استفاده از بوراکس بی خطر است؟

بوراکس به عنوان یک محصول سبز به بازار ارائه می‌شود زیرا فسفات و کلر ندارد. اما این بدان معنی نیست که کاملا بی خطر است. بوراکس اغلب در جعبه ای با برچسب هشدار قرار داده می‌شود. این ماده تحریک کننده چشم بوده و در صورت بلعیده شدن می‌تواند مضر باشد. مردم نه تنها در خانه که در کارخانه‌ها و صنایع استخراج و پالایش بوراکس ممکن است در معرض خطرات این ماده شیمیایی قرار داشته باشند. انستیتوی ملی بهداشت اثر سوء بوراکس بر سلامتی انسان را به صورت زیر بیان کرده است:

سوزش
مشکلات هورمونی
مسمومیت
مرگ

در ادامه به طور کامل هر کدام از این موارد توضیح داده شده است.

سوزش

قرار گرفتن در معرض بوراکس ممکن است موجب تحریک پوست یا چشم و همچنین در صورت استنشاق و یا در معرض قرار گرفتن بدن ممکن است موجب تحریک، سوختگی و یا سوزش آن نواحی شود. علائم قرار گرفتن در معرض بوراکس عبارتند از:

عفونت دهان
استفراغ
سوزش چشم
حالت تعوع
مشکلات تنفسی

مشکلات هورمونی

اعتقاد بر این است که قرار گرفتن در معرض مقادیر زیاد بوراکس (و اسید بوریک) هورمون‌های بدن را مختل می‌کند. بوراکس ممکن است به خصوص تولید مثل مردان را کاهش دهد و به عبارتی اسپرم و میل جنسی انسان را کاهش دهد. در خانم‌ها، بوراکس ممکن است تخمک‌گذاری و باروری را کاهش دهد.

بوراکس علاوه بر انسان‌ها بر حیوانات مختلف نیز تاثیر می‌گذارد و باروری آن‌ها را مختل می‌کند. به عنوان مثال در معرض قرار گرفتن حیوانات آزمایشگاهی باردار، همچون موش آزمایشگاهی باردار، موجب می‌شود که بوراکس از جفت عبور کرده و به رشد جنین آسیب رساند به عبارت دیگر، موجب کاهش وزن نوزاد به هنگام تولد شود.

مسمومیت

بوراکس در صورت بلعیده شدن و استنشاق به سرعت در بدن تجزیه می‌شود. دانشمندان تماس با بوراکس را – حتی با استفاده از مواد آرایشی – موجب آسیب اندام و نیز مسمومیت‌های جدی دانسته‌اند.

مرگ

اگر کودک خردسالی حدود 5 تا 10 گرم بوراکس را ببلعد، ممکن است دچار استفراغ شدید، اسهال، شوک و مرگ شود. کودکان کوچک بوراکس را به دهانشان وارد می‌کنند، به عبارتی وقتی بچه با اسلایم بازی کند ممکن است آن را وارد دهان خود کند که می‌تواند سبب مرگ کودک شود. دوز‌های کشنده قرار گرفتن در معرض بوراکس برای بزرگسالان حدود 10 تا 25 گرم تخمین زده شده است.

بوراکس خطرات قابل توجهی برای سلامتی ایجاد میکند. به همین منظور افراد وقتی با محصولات حاوی بوراکس سروکار دارند باید دستورات ایمنی مربوط به آن را دقت داشته باشند. برخی از این مواد حاوی بوراکس به شرح زیر می باشد:

ضدعفونی کننده‌ها همچون پراکسید هیدروژن، سرکه سفید، و نیز روغن‌های ضروری
مواد شوینده لباس همچون سفیدکننده اکسیژنی مایع یا پودر شده، جوش شیرین.
مواد آرایشی حاوی مواد طبیعی غیر از بوراکس یا اسید بوریک است.

در کانادا و اتحادیه اروپا استفاده از بوراکس در برخی از محصولات آرایشی و بهداشتی محدود شده است. کاربردهای بوریک اسید به طور کامل در ذیل توضیح داده شده است.

کاربرد‌ها و موارد استفاده اسید بوریک

اسید بوریک دارای کاربردهای مختلفی در صنعت، پزشکی، حشره‌کش‌ها، بافر، روغن کاری، مواد شیمیایی پیروتکنیک، کشاورزی و… است. در ادامه هر کدام از این موارد به طور کامل توضیح داده شده است.

صنعت

اولین کاربرد صنعتی اسید بوریک در ساخت فایبرگلاس تک رشته‌ای است که معمولا از آن به عنوان فایبر گلاس نساجی یاد می‌شود. از فایبر گلاس نساجی برای تقویت پلاستیک در کاربردهایی همچون از قایق، تا لوله کشی صنعتی و حتی تابلو مدار رایانه استفاده می‌شود.

در صنعت طلا و جواهرات، اسید بوریک غالبا در ترکیب با الکل دناتوره به منظور احیای سطح اکسیداسیون مورد استفاده قرار می‌گیرد. از اسید بوریک در تولید شیشه در نمایشگر‌های LCD استفاده می‌شود.

در آبکاری، از اسید بوریک به عنوان بخشی از فرمول‌های اختصاصی استفاده می‌شود. به عنوان مثال، در یک فرمولاسیون شناخته شده نسبت اسید بوریک به NiSO₄ در محدوده 1 تا 10 بوده و نیز بخش بسیار کمی از سدیم لوریل سولفات و قسمت کوچکی اسید سولفوریک استفاده می‌شود.

مخلوط اسید بوریک، با بوراکس (سدیم تترابورات دکا هیدرات) در نسبت وزنی 4:5 بیشترین میزان حلالیت را در آب دارد، حال آنکه این ترکیب‌ها به صورت جداگانه حلالیت زیادی در آب ندارند. محلول حاصل به عنوان عامل بازدارنده آتش از چوب استفاده می‌شود.

همچنین اسید بوریک، در ساخت توده رمینگ، پودر حاوی سیلیس که برای تولید آسترهای کوره القایی و سرامیک استفاده می‌شود.

اسید بوریک یکی از متداولترین موادی است که می‌تواند اثرات مضر اسید هیدروفلوئوریک (HF) را پس از تماس تصادفی با پوست خنثی کند. این ماده آنیون آزاد F^– را به آنیون تترافلوئوروبورات (BF₄^–) بی‌اثر تبدیل می‌کند. این فرایند سمیت زیاد اسید هیدروفلوئوریک، به توانایی آن برای جداسازی کلسیم یونی از سرم خون را که می‌تواند به ایست قلبی و تجزیه استخوان منجر شود، از بین می‌برد. چنین اتفاقی می‌تواند فقط در اثر تماس پوستی جزئی با HF رخ دهد.

اسید بوریک به منظور استفاده به عنوان شار جوشکاری به بوراکس اضافه می‌شود. اسید بوریک، در ترکیب با پلی وینیل الکل (PVA) یا روغن سیلیکون، به منظور تولید بتونه Silly استفاده می‌شود.

پزشکی

اسید بوریک می‌تواند به عنوان ضدعفونی کننده برای سوختگی یا بریدگی جزئی مورد استفاده قرار گیرد و گاهی اوقات در پانسمان مانند پرزهای بوراسیک استفاده شود. محلول بسیار رقیق اسید بوریک به منظور شستشوی چشم استفاده می‌شود. اسید بوریک رقیق همچنین به عنوان دوش واژینال برای درمان واژینوز باکتریایی به دلیل قلیایی بودن بیش از حد استفاده می‌شود. به عنوان یک ترکیب ضد باکتری، از اسید بوریک می‌توان به عنوان یک درمان آکنه استفاده کرد.

از داروهای مختلفی می‌توان برای درمان برخی از بیماری‌های اوتیت خارجی (عفونت گوش) هم در انسان و هم در حیوان استفاده کرد. در انگلیس، ماده نگهدارنده درون بطری‌های ادرار، اسید بوریک است.

محلول‌های اسید بوریک که به منظور شستشوی چشم یا پوست استفاده می‌شود، به ویژه، برای نوزادان سمی بوده است.

استفاده در حشره کش‌ها

در سال 1948 در ایالات متحده، اسید بوریک برای کنترل سوسک، موریانه، کک و بسیاری از حشرات دیگر استفاده می‌شد. به طور کلی می‌توان از این محصول برای کنترل سوسک و مورچه در آشپزخانه‌های خانگی استفاده کرد. این ماده همانند سم معده روی متابولیسم حشرات تاثیر می‌گذارد و پودر خشک آن برای اسکلت‌های بیرونی حشرات ساینده است.

محافظت و نگهداری

اسید بوریک علاوه بر اینکه در حشره‌کش‌ها استفاده می‌شود، می‌تواند از پوسیدگی مرطوب و خشک موجود در الوارها نیز جلوگیری کند. این ماده در ترکیب با اتیلن گلیکول می‌تواند به منظور محافظت از چوب در برابر حمله قارچ‌ها و حشرات استفاده شود.

از کنسانتره‌های مبتنی بر بورات می‌توان برای جلوگیری از رشد لجن، میسیلیوم و جلبک‌ها، حتی در محیط‌های دریایی استفاده کرد.

بوریک اسید همراه با نمک به منظور درمان پوست گاو، گوساله و گوسفند استفاده می‌شود. این روش رشد باکتری روی پوست و نیز حضور حشرات بر روی پوست را کنترل می‌کند.

بافر pH

اسید بوریک همراه با باز مزدوج خود (یون بورات) به منظور تنظیم pH آب استخرها مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ماده اسید ضعیفی است به طوری که در آب خالص با دمای 25 درجه سانتی گراد میزان pk_a آن حدود 9.24 می باشد. pK_a این ماده در آب‌های استخر یا اقیانوس کمتر می‌باشد. به عبارت دیگر، این مقدار در حوضچه‌های آب نمک حدود 9.0 خواهد بود. مهم نیست که بروم به چه فرم و با چه pH ی در آب ریخته شود. شکل غالب بروم در محلول آبی با هر pH و با هر شکلی به صورت اسید بوریک است.

‌کاری

سوسپانسیون‌های کلوئیدی نانو ذرات اسید بوریک محلول در نفت یا روغن نباتی، می‌تواند روان‌کننده خوبی را روی سطوح سرامیکی یا فلزی ایجاد کند. در حضور این روان‌کننده، ضریب اصطکاک لغزشی با افزایش فشار از 10.0 تا 2.0 کاهش می‌یابد. لایه‌های نازک روان کننده H₃BO₃، طی یک واکنش شیمیایی خودبه خودی بین مولکول‌های آب و پوشش‌های B₂O₃ در یک محیط مرطوب حاصل می‌شوند.

علاوه بر سطوح سرامیکی، از اسید بوریک برای روانکاری تخته‌های کاروم (CARROM) و نوووس (NOVUSS) استفاده می‌شود.

نیروگاه‌های هسته‌ای

از اسید بوریک در برخی نیروگاه‌های هسته ای به عنوان سم نوترون استفاده می‌شود. بور موجود در اسید بوریک با جذب برخی از نوترون‌های حرارتی، احتمال شکافت گرمایی را کاهش می‌دهد. واکنش‌های زنجیره شکافت عموما به دلیل احتمال شکافتن نوترون‌های آزاد انجام و توسط مواد و خصوصیات هندسی راکتور تعیین می‌شود. بور طبیعی تقریبا شامل 20 درصد ایزوتوپ بور – 10 و 80 درصد بور – 11 است. بور – 10 دارای توانایی بالایی برای جذب نوترون‌های کم انرژی است. با افزایش غلظت اسید بوریک در خنک کننده یک راکتور، احتمال ایجاد شکافت نوترونی کاهش می‌یابد. تغییر غلظت اسید بوریک می‌تواند به طور موثری سرعت شکافت در رآکتور را تنظیم کند. اسید بوریک فقط در راکتور‌های آب تحت فشار (PWR) استفاده می‌شود، حال آنکه، رآکتورهای در حال جوش (BWRs) از الگوی میله کنترل و جریان خنک‌کننده به منظور کنترل نیرو استفاده می‌شود. BWR‌ها به منظور سیستم خاموشی اضطراری از محلول آبی اسید بوریک و بوراکس یا سدیم پنتا بورات استفاده می‌کنند.

مواد شیمیایی پیروتکنیک

از بور در مواد پیروتکنیک به منظور جلوگیری از تولید آمید حاصل از واکنش بین آلومینیوم و نیترات استفاده می‌شود. در این موارد مقدار کمی اسید بوریک به ترکیب اضافه می‌شود تا آمیدهای قلیایی را که ممکن است با آلومینیم واکنش دهد، خنثی کند.

از اسید بوریک می‌توان به منظور ایجاد شعله سبز رنگ استفاده کرد. به عنوان مثال، هنگامی که این ماده در متانول حل می‌شود، توسط شعبده باز‌ها به منظور ایجاد شعله سبز پر رنگ استفاده می‌شود. رنگ سبزی که این ماده به شعله می‌دهد بسیار بیشتر از رنگی سبزی است که ترکیبات مسی مانند سولفات مس به شعله می‌دهد.

کشاورزی

اسید بوریک به منظور درمان یا جلوگیری از کمبود بور در گیاهان استفاده می‌شود. این ماده همچنین در حفظ غلات مانند برنج و گندم قابلیت استفاده دارد.

تصویر پودری بوریک اسید

نکات ایمنی به هنگام کار با محصولات حاوی بوراکس

برخی از نکات ایمنی برای افرادی که مرتبا با محصولات حاوی بوراکس در تماس هستند عبارتند از:

هنگام دست زدن به محصولات تمیز کننده، از دستکش استفاده کنید.
شستن هر گونه محصولات تمیز کننده با آب
اجتناب از تماس مواد حاوی بوراکس با بینی، دهان و چشم
قبل از دست زدن به یک محصول بوراکس، زخم‌های باز را بپوشانید.
محصولات حاوی بوراکس را از دسترس کودکان یا حیوانات خانگی دور نگه دارید.
تهیه خمیر و اسلایم خانگی برای کودکان بدون بوراکس
پوست دست یا بدن در تماس با محصولات حاوی بوراکس را به صورت کامل بشویید.

صرف طبیعی بودن بوراکس به معنای بی خطر بودن بلع این ماده نیست. بلع بوراکس یا تماس مکرر با بوراکس عوارض جانبی زیادی دارد و ممکن است منجر به مسمومیت بوراکس شود.

خطرات تماس کودکان و حیوانات خانگی با بوراکس که ممکن است این ماده را به طور تصادفی استنشاق یا ببلعند، بسیار زیاد است. به جای استفاده از این مواد می‌توان از محصولات ایمن دیگری استفاده کرد.

در صورت بلعیدن یا استنشاق بوراکس یا محصولات حاوی بوراکس می بایست با مراکز کنترل سم تماس گرفته شود.

عوارض جانبی و خطرات احتمالی استفاده اسید بوریک

اگر چه شیاف بوریک اسید به طور کلی برای بزرگسالان بی‌خطر است، اما ممکن است عوارض جانبی هم داشته باشد. این عوارض می‌تواند به صورت زیر باشد.

سوختن در محل قرار دادن شیاف بوریک اسید
ترشحات آبکی
قرمزی در ناحیه واژن

اگر احساس ناراحتی شدیدی می‌کنید، استفاده از آن را قطع کنید. در صورت ادامه علائم حتی پس از پایان درمان، به ارائه دهنده خدمات بهداشتی خود مراجعه کنید.

در موارد زیر نباید از شیاف بوریک اسید استفاده کنید.

اگر شما باردار باشید نباید از شیاف استفاده کنید چرا که این مواد برای جنین در حال رشد سمی هستند.
در صورتی که خراش یا زخم باز در واژن خود دارید، از این شیاف استفاده نکنید.

در صورت خوردن اسید بوریک، می‌تواند کشنده باشد. لذا این ماده فقط باید از طریق شیاف واژینال استفاده شود.

اسید بوریک یک سم خطرناک است. مسمومیت ناشی از این ماده شیمیایی می‌تواند حاد یا مزمن باشد. مسمومیت حاد با اسید بوریک معمولا هنگامی اتفاق می‌افتد که کسی محصولات قارچ کشنده حاوی این ماده شیمیایی را بلعیده باشد. اسید بوریک یک ماده شیمیایی سوزاننده است. در صورت تماس با بافت‌ها، می‌تواند باعث آسیب شود.

مسمومیت مزمن در کسانی رخ می‌دهد که به طور مکرر در معرض اسید بوریک قرار دارند. به عنوان مثال، در گذشته از اسید بوریک برای ضدعفونی و درمان زخم استفاده می شد. افرادی که بارها و بارها چنین معالجه‌ای را تجربه می‌کردند، بیمار می‌شدند و عده‌ای نیز می‌مردند.

برندهای مختلف فروش بوراکس و بوریک اسید در ایران

بوراکس و بوریک اسید موجود در ایران اکثرا از کشور ترکیه وارد می‌شود. برند بوریک اسید تولیدی در ایران در ادامه آورده شده است. البته باید اذعان داشت، برندهای بوریک اسید و بوراکس موجود در سایت جویاشیمی بسیار گسترده‌تر بوده و این سایت همه برندهای بوراکس و بوریک اسید موجود در ایران را چه تولیدی و چه وارداتی با نازل‌ترین قیمت به مصرف‌کنندگان ارائه می‌دهد. بعضی از برندهای بوریک اسید موجود در ایران به ترتیب حروف الفبا عبارتند از:

Etimaden
اتی معدن
اتی معدن ترک
…

خرید بوراکس و بوریک اسید

جویا شیمی فعال در زمینه فروش اینترنتی مواد شیمیایی صنعتی و آزمایشگاهی، آماده ارائه خدمات در حوزه فروش بوراکس و بوریک اسید با کیفیت عالی و قیمت مناسب می‌باشد. لازم به ذکر اینکه، جویا شیمی آمادگی صادر کردن این مواد به کشورهای مختلف دارد.

در صورت تمایل مشتری، ما بر زنجیره تامین بوراکس و بوریک اسید از تولید مواد شیمیایی پایه گرفته تا محل تخلیه آن در مراکز شما نظارت می‌کنیم. به همین دلیل هنگام انتخاب جویا شیمی می‌توانید از محصولات با کیفیت بالا و تحویل مطمئن آن اطمینان داشته باشید.

رعایت دقیق ترین مقررات: در کل زنجیره تامین، ما تمام مقررات مربوط به تامین و انتقال پارافین را رعایت می‌کنیم.
راهنمایی در مورد نحوه نگهداری بوراکس و بوریک اسید: هدف ما این است که علاوه بر فروش از استانداردهای ایمنی بالای حمل و نقل و نگهداری محصول اطمینان حاصل کنیم.
بازرسی ایستگاه تخلیه شما: در صورت تمایل، به عنوان بخشی از مسئولیت‌های ما نظارت بر محصولات شما است. اطمینان خواهیم یافت که ایستگاه تخلیه شما ایمن و مناسب است.

در صورت تمایل، پس از ورود به مکان شما، ما دستورالعمل‌های روشن و واضحی برای استفاده از بوراکس و بوریک اسید به شما ارائه می‌دهیم تا از یک محیط کار ایمن برای شما و همکارانتان اطمینان حاصل کنید.

سایت جویا شیمی توضیحات مختلفی در خصوص این که بوراکس و بوریک اسید را از کجا بخریم یا تهیه کنیم ارائه می‌دهد.

نام عمومی	سدیم بورات
نام تجاری	بوراکس
نام علمی	سدیم تترا بورات پنتا هیدرات (Sodium Tetraborate Pentahydrate), سدیم تترا بورات دکا هیدرات (Sodium Tetraborate Decahydrate), سدیم تترابورات بدون آب
فرمول شیمیایی	Na2B4O7(H2O)10
شرایط تحویل	ارسال به محل تحویل گیرنده
برند	ترک

بوراکس دکا

جویاشیمی پارس

بوراکس چیست؟